هزینه‌های هوش مصنوعی در حالی که شرکت‌های بزرگ فناوری برنامه‌های خود را دوچندان می‌کنند، سرمایه‌گذاران را نگران کرده است. در دو هفته گذشته، Alphabet، Amazon، Meta و Microsoft اعلام کردند که قصد دارند امسال بیش از ۷۴۰ میلیارد دلار برای هزینه‌های سرمایه‌ای (capex) اختصاص دهند که وال‌استریت آن را صرف زیرساخت هوش مصنوعی از جمله مراکز داده و تراشه‌ها می‌داند. این تغییر رویکرد در حالی رخ می‌دهد که بازار سهام واکنش منفی نشان داده و پرسش‌هایی جدی درباره پایداری این هزینه‌های کلان مطرح شده است.
هزینه‌های هوش مصنوعی و تغییر نگاه سرمایه‌گذاران
در مراحل اولیه رونق هوش مصنوعی، سرمایه‌گذاران عمدتاً چنین هزینه‌های سنگینی را نشانه اعتماد به پتانسیل رشد این فناوری می‌دانستند. اما با ورود به سه‌ماهه چهارم، این اشتیاق جای خود را به نگرانی درباره جریان نقدی آزاد منفی، افزایش بدهی و این پرسش داده است که آیا این سرمایه‌گذاری‌های عظیم هرگز بازده کافی خواهند داشت یا خیر.
این اضطراب روز جمعه در بازار سرریز شد. شاخص Nasdaq ۲.۹ درصد افت کرد و سهام تراشه‌سازان نیز ضربه خورد: Nvidia ۴ درصد، Broadcom بیش از ۵ درصد و Qualcomm ۱۱ درصد سقوط کردند. Alphabet که روز پنجشنبه ۱۲ درصد سقوط کرده و بدترین روز خود را تجربه کرده بود و ۵۰۰ میلیارد دلار از ارزش بازارش از دست رفت، بار دیگر نزول کرد.
💡 خرید اکانت چت جی پی تی — ChatGPT و Claude بدون فیلترشکن و با پرداخت تومانی
نمونه روشن: Alphabet و جریان نقدی منفی
بخش بزرگی از نگرانی‌ها به شرکت‌هایی مربوط می‌شود که پیش‌تر از کسب‌وکار اصلی خود جریان نقدی سرشاری داشتند، اما اکنون هوش مصنوعی اقتصاد آن کسب‌وکارها را تهدید می‌کند. Alphabet این هفته واضح‌ترین نمونه را ارائه داد.
شرکت مادر Google در سه‌ماهه سوم جریان نقدی آزاد منفی ۹.۱ میلیارد دلاری ثبت کرد؛ دومین فصل متوالی منفی، در حالی که هزینه سرمایه‌ای فصلی آن به ۵۱.۴ میلیارد دلار رسید. Alphabet انتظار دارد امسال تا ۲۰۵ میلیارد دلار هزینه کند و پیش‌بینی می‌کند این هزینه‌ها در سال ۲۰۲۷ نیز افزایش یابد.
در همین حال، موفقیت چشمگیر AI Mode — قابلیت چت‌بات مبتنی بر هوش مصنوعی Google که مستقیماً در جستجو تعبیه شده — به کسب‌وکار درآمدزای این شرکت آسیب می‌زند. رشد کسب‌وکار تبلیغات جستجوی Google که حدود نیمی از درآمد آن را تشکیل می‌دهد، به ۱۲ درصد کاهش یافت؛ ضعیف‌ترین سرعت در پنج فصل گذشته. این وضعیت Google را در موقعیتی دشوار قرار داده است: میلیاردها دلار برای فناوری هوش مصنوعی هزینه می‌کند که می‌تواند کسب‌وکار جستجویی را که هزینه‌هایش را تأمین می‌کند، تضعیف کند.
💡 خرید API هوش مصنوعی Claude و GPT — کلید API با شارژ تومانی و قیمت مناسب
Amazon، Meta و Microsoft در یک نگاه
Amazon نیز وضعیت مشابهی دارد. این شرکت جریان نقدی آزاد منفی ۴۲.۴ میلیارد دلاری در ۱۲ ماه گذشته گزارش کرد، در مقابل ۱۴.۸ میلیارد دلار جریان نقدی آزاد مثبت در سال قبل. Amazon اعلام کرده انتظار دارد امسال ۲۲۰ میلیارد دلار هزینه سرمایه‌ای داشته باشد. هرچند درآمد کسب‌وکار ابری آن، AWS، ۳۹ درصد رشد کرد، سهام این شرکت پس از گزارش سود پنجشنبه ۷ درصد سقوط کرد.
Meta نیز در حال سوزاندن نقدینگی است و در سه‌ماهه سوم جریان نقدی آزاد منفی ۲.۱ میلیارد دلاری گزارش کرد، زیرا هزینه سرمایه‌ای از جریان نقدی عملیاتی آن پیشی گرفت. این شرکت راهنمایی هزینه سرمایه‌ای تا ۱۴۵ میلیارد دلار را برای امسال ارائه کرده است. Meta اشاره کرد که Muse، عامل هوش مصنوعی شخصی و رایگان جدیدش، کمی هزینه‌بر است؛ به گفته مارک زاکربرگ، مدیرعامل آن، اجرای آن «بسیار پرمصرف از نظر توان محاسباتی» است. با این حال درآمد تبلیغات ۲۶ درصد رشد کرد، اما هیچ خبر خوبی نتوانست Meta را از افت ۱۰ درصدی سهامش در هفته گذشته نجات دهد.
Microsoft تنها استثنا بود. این شرکت در آخرین فصل خود ۱۸.۶ میلیارد دلار جریان نقدی آزاد مثبت ثبت کرد و هزینه سرمایه‌ای آن ۴۵.۲ میلیارد دلار بود؛ کمتر از ۵۰ میلیارد دلاری که پیش‌بینی شده بود. Microsoft اعلام کرد که این کاهش عمدی در هزینه‌های هوش مصنوعی نبوده و علت آن تأخیر در ظرفیت ارائه‌دهندگان شخص ثالث بوده است. در نتیجه، سهام شرکت‌های کوچک‌تری که توان محاسباتی هوش مصنوعی را اجاره می‌دهند، سقوط کرد.
💡 لیست مدل‌ها و قیمت API هوش مصنوعی — همه مدل‌های OpenAI، Anthropic و Google در یک‌جا
تأمین مالی از طریق بدهی و بازار سهام
نکته مهم این است که پول لازم برای تأمین این زیرساخت هوش مصنوعی فقط از سود شرکت‌های بزرگ فناوری نمی‌آید، بلکه در فروش سهام و اوراق قرضه نیز نمود پیدا کرده است. بر اساس داده‌های S&P Global Market Intelligence، شرکت‌های Microsoft، Alphabet، Amazon، Meta و Oracle در سال ۲۰۲۶ در مجموع ۳۲۶ میلیارد دلار بدهی منتشر کردند که سه برابر مقدار سال قبل است.
تقاضا برای توان محاسباتی هوش مصنوعی همچنان قوی است و Google، Amazon و Microsoft همگی در کسب‌وکارهای ابری خود رشد داشتند. اما سرمایه‌گذاران از هزینه‌های برآورده کردن این تقاضا نگران شده‌اند.
چرا این خبر مهم است؟
این تحولات برای کاربران و توسعه‌دهندگان ایرانی نیز اهمیت دارد. افزایش هزینه‌های هوش مصنوعی و نگرانی سرمایه‌گذاران می‌تواند بر قیمت و دسترسی به سرویس‌های ابری و APIهای هوش مصنوعی تأثیر بگذارد. اگر شرکت‌های بزرگ فناوری مجبور به کاهش هزینه یا افزایش قیمت خدمات شوند، توسعه‌دهندگانی که به این زیرساخت‌ها وابسته‌اند ممکن است با هزینه‌های بالاتر یا محدودیت‌های بیشتر مواجه شوند.
💡 خرید اکانت چت جی پی تی — ChatGPT و Claude بدون فیلترشکن و با پرداخت تومانی
علاوه بر این، دشواری‌های مالی می‌تواند روند نوآوری را کندتر کند و بر رقابت در بازار هوش مصنوعی اثر بگذارد. برای استارتاپ‌ها و کسب‌وکارهای ایرانی که از مدل‌های زبانی بزرگ استفاده می‌کنند، پایداری این اکوسیستم اهمیت مستقیم دارد.
جمع‌بندی
هزینه‌های هوش مصنوعی شرکت‌های بزرگ فناوری به سطحی بی‌سابقه رسیده و هم‌زمان با جریان نقدی منفی و بدهی فزاینده، نگرانی سرمایه‌گذاران را برانگیخته است. در حالی که تقاضا برای توان محاسباتی همچنان قوی است، پرسش اصلی این است که آیا این سرمایه‌گذاری‌های عظیم بازده لازم را خواهند داشت یا خیر. این ترک‌خوردگی‌ها می‌تواند مسیر IPO شرکت‌هایی مانند Anthropic را نیز دشوارتر کند و آینده اکوسیستم هوش مصنوعی را تحت تأثیر قرار دهد.
منابع
- TechCrunch AI — Cracks are emerging in the AI spending boom
- TechCrunch AI — Nvidia weighs playing the cosigner for Nscale’s AI data center in West Virginia
- TechCrunch AI — Anthropic expected to receive high ‘junk’ rating from credit agencies following IPO, FT report says
- TechCrunch AI — Theranos whistleblower Tyler Shultz warns that the AI boom is ‘a great opportunity to go deceive people’
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده؛ اولین نفر باشید.