در دنیای پرشتاب هوش مصنوعی، همه پروژه‌ها به موفقیت نمی‌رسند. بر اساس گزارش جدیدی که در تاریخ ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شده، فهرستی از پروژه‌های ناموفق هوش مصنوعی گردآوری شده است؛ پروژه‌هایی که یا کاملاً تعطیل شده‌اند، یا به اهداف اولیه خود نرسیده‌اند و یا مجبور به تغییر مسیر شده‌اند. این فهرست نشان می‌دهد که حتی شرکت‌های بزرگ فناوری نیز از شکست در امان نیستند و رقابت شدید، هزینه‌های بالا و عدم تطابق با نیاز کاربران می‌تواند به شکست یک محصول هوش مصنوعی منجر شود.
پروژه‌های ناموفق هوش مصنوعی؛ از غول‌ها تا استارتاپ‌ها
بر اساس داده‌های S&P Global Market Intelligence، حدود ۴۲ درصد از طرح‌های هوش مصنوعی در نهایت توسط شرکت‌های مادر رها می‌شوند. دلایل این شکست‌ها متنوع است: کمبود بودجه، چالش‌های فنی، رقابت، دشواری در مقیاس‌پذیری یا صرفاً تقاضای ضعیف کاربران. این گزارش نه یک جدول امتیازدهی برای شکست‌ها، بلکه مروری بر درس‌های این تلاش‌ها برای صنعت است.
OpenAI و آزمون‌وخطاهایش
OpenAI، یکی از باارزش‌ترین شرکت‌های خصوصی جهان، نیز از اشتباهات و شکست‌ها مصون نبوده است. یکی از نمونه‌های اخیر، تلاش برای تبدیل ChatGPT به یک «سوپر اپ» بود. در ۹ ژوئیه، OpenAI اپلیکیشن را به‌روزرسانی کرد تا حالت‌های مجزای «Chat»، «Codex» و «Work» را با هم ترکیب کند و نسخه کلاسیک را «ChatGPT Classic» نامید. اما این بازطراحی به‌سرعت با انتقاد کاربران مواجه شد و شرکت مجبور شد تغییر را لغو کند.
💡 خرید اکانت چت جی پی تی — ChatGPT و Claude بدون فیلترشکن و با پرداخت تومانی
OpenAI همچنین چندین اپلیکیشن مستقل را تعطیل کرد و ویژگی‌هایشان را مستقیماً در ChatGPT ادغام کرد. مرورگر وب مستقل ChatGPT Atlas کمتر از یک سال دوام آورد و در ۹ اوت متوقف شد. عامل هوشمند Operator نیز به سرنوشت مشابهی دچار شد و قابلیت‌هایش به ChatGPT منتقل شد. همچنین تولید تصویر به‌طور فزاینده‌ای در ChatGPT ادغام شده و نقش DALL-E به‌عنوان یک مقصد جداگانه کاهش یافته است. پلتفرم اشتراک‌گذاری ویدیوی Sora نیز به دلیل هزینه‌های بالای عملیاتی و چالش حفظ کاربران در مارس ۲۰۲۶ تعطیل شد.
Siri اپل؛ وعده‌ای که بارها به تعویق افتاد
اپل در سال ۲۰۲۴ از Apple Intelligence رونمایی کرد و Siri بهبودیافته یکی از ویژگی‌های برجسته آن بود. قرار بود Siri جدید زمینه را درک کند و کارها را به‌طور مؤثر انجام دهد. اما اپل به دلایلی مانند مشکلات مهندسی و باگ‌ها، عرضه آن را بارها به تعویق انداخت. این تأخیر در نهایت به تسویه‌حساب ۲۵۰ میلیون دلاری بر سر ادعاهایی درباره نحوه بازاریابی قابلیت‌های هوش مصنوعی iPhone 16 منجر شد. Siri AI سرانجام در نسخه بتای iOS 27 در ژوئیه گذشته ظاهر شد و نسخه جدید ماه جاری برای کاربران انگلیسی‌زبان عرضه می‌شود.
مایکروسافت Recall و جنجال حریم خصوصی
مایکروسافت ویژگی Recall را در کنفرانس Build 2024 معرفی کرد؛ قابلیتی که به‌عنوان «حافظه عکاسی» ویندوز توصیف می‌شد و به‌طور دوره‌ای از فعالیت کاربر اسکرین‌شات می‌گرفت. این اعلام با واکنش شدید منتقدان به حریم خصوصی و امنیت مواجه شد. مایکروسافت عرضه آن را نزدیک به یک سال به تعویق انداخت، اما حتی پس از بازطراحی، جنجال ادامه دارد. اخیراً یک محقق امنیت سایبری ابزاری ساخت که می‌توانست داده‌های ضبط‌شده توسط Recall را استخراج کند.
💡 خرید API هوش مصنوعی Claude و GPT — کلید API با شارژ تومانی و قیمت مناسب
استارتاپ‌های ناموفق؛ از Relay تا Character.ai
در میان استارتاپ‌ها نیز نمونه‌های متعددی وجود دارد. Relay، ابزار خودکارسازی گردش‌کار مبتنی بر هوش مصنوعی، در اوت به‌طور کامل تعطیل شد. این محصول پنج ساله با ادغام قابلیت‌های مشابه در پلتفرم‌های بزرگ‌تر مانند OpenAI و Google، دلیل وجودی خود را از دست داد. Character.ai نیز اخیراً و تنها پنج سال پس از راه‌اندازی، اعلام ورشکستگی کرد.
نمونه‌های دیگری نیز در این فهرست دیده می‌شوند:
- Notion Mail که در آوریل ۲۰۲۵ راه‌اندازی شد و قرار است در ۲۲ سپتامبر تعطیل شود.
- Humane AI Pin که با وجود جذب ۲۳۰ میلیون دلار، به دلیل مشکلات عملکردی و خطر آتش‌سوزی باتری در فوریه ۲۰۲۵ تعطیل شد و دارایی‌هایش به HP فروخته شد.
- Rabbit R1 که با وجود فروش ۱۰۰ هزار دستگاه، نقدهای اولیه آن را محصولی ناتمام توصیف کردند.
- Huxe، اپ صوتی هوش مصنوعی، که در مه ۲۰۲۶ تعطیل شد.
- Yupp، پلتفرم مقایسه مدل‌های هوش مصنوعی، که در مارس ۲۰۲۶ بسته شد.
- Figgs AI که با وجود بیش از یک میلیون کاربر، به دلیل هزینه‌های بالا تعطیل شد.
چرا این خبر مهم است؟
این گزارش برای کاربران و توسعه‌دهندگان ایرانی نیز حائز اهمیت است. بسیاری از محصولات و سرویس‌های هوش مصنوعی که در ایران مورد استفاده قرار می‌گیرند، توسط همین شرکت‌ها ارائه می‌شوند. درک دلایل شکست پروژه‌های ناموفق هوش مصنوعی می‌تواند به توسعه‌دهندگان کمک کند تا از تکرار اشتباهات جلوگیری کنند. همچنین نشان می‌دهد که وابستگی به یک پلتفرم واحد ممکن است خطرناک باشد؛ همانطور که تعطیلی Relay و Character.ai نشان داد، حتی محصولات محبوب نیز می‌توانند ناگهان از دسترس خارج شوند. برای کاربران ایرانی، این موضوع اهمیت انتخاب سرویس‌های پایدارتر و توجه به ریسک‌های احتمالی را برجسته می‌کند.
💡 لیست مدل‌ها و قیمت API هوش مصنوعی — همه مدل‌های OpenAI، Anthropic و Google در یک‌جا
جمع‌بندی
فهرست پروژه‌های ناموفق هوش مصنوعی نشان می‌دهد که موفقیت در این حوزه تضمینی نیست و حتی شرکت‌های بزرگ نیز ممکن است با شکست مواجه شوند. از تعویق‌های Siri و بازطراحی ناموفق ChatGPT گرفته تا تعطیلی استارتاپ‌هایی مانند Relay و ورشکستگی Character.ai، همه و همه درس‌هایی برای آینده این صنعت هستند. برای فعالان ایرانی، شناخت این الگوها می‌تواند به تصمیم‌گیری بهتر و سرمایه‌گذاری هوشمندانه‌تر منجر شود.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده؛ اولین نفر باشید.